ทักษะเพื่อการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21 (21st Century Skills)
ศิษย์ในศตวรรษที่ 21
หนังสือ 21st Century Skills : Learning for Life in Our Times ระบุ ลักษณะ 8 ประการของเด็กสมัยใหม่ไว้ดังนี้
1.มีอิสระที่จะเลือกสิ่งที่ตนพอใจ แสดงความเห็น และลักษณะเฉพาะ ของตน
2.ต้องการดัดแปลงสิ่งต่างๆ ให้ตรงตามความพอใจและความต้องการ ของตน (customization & personalization)
3.ตรวจสอบหาความจริงเบื้องหลัง (scrutiny)
4.เป็นตัวของตัวเองและสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
5.ความสนุกสนานและการเล่นเป็นส่วนหนึ่งของงาน การเรียนรู้ และชีวิตทางสังคม
6.การร่วมมือ และความสัมพันธ์เป็นส่วนหนึ่งของทุกกิจกรรม
7.ต้องการความเร็วในการสื่อสาร การหาข้อมูล และตอบคำถาม
8.สร้างนวัตกรรมต่อทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิต
นอกจากนั้น ยังมีผู้ให้ความเห็นไว้ว่าเด็กยุคใหม่เป็นคนยุคเจนเนอเรชัน (Generation Z) เป็นพวกที่ชอบใช้อินเทอร์เนต หรือที่เรียกกันว่าเป็นชาวเน็ต (netizen)
ลักษณะอย่างหนึ่งของศิษย์ไทยคือ เกือบครึ่งหนึ่งเป็นคนที่ไม่ได้อยู่กับพ่อแม่
หลักการหรือปัจจัยสำคัญด้านการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ไว้ 5 ประการ คือ

1. Authentic learning คือ การเรียนรู้ที่แท้จริง เป็นการจัดการเรียนรู้ให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ เข้าใจและสามารถนำสิ่งที่เรียนรู้มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ตามสภาพแวดล้อมของนักเรียนแต่ละบุคคลได้
2. Mental model building คือ การเรียนรู้ในระดับกระบวนทัศน์ เป็นการนำประสบการณ์ที่สั่งสมมาก่อเกิดเป็นค่านิยม หรือ ความเชื่อ
3. Internal motivation คือ การเรียนรู้ที่แท้จริงที่มาจากแรงขับดันด้วยฉันทะ เพื่อให้มีความกระตือรือร้นและประสบความสำเร็จดั่งที่คาดหวัง
4. Multiple intelligence คือ การจัดการเรียนรู้ตามความถนัดของเด็กแต่ละคน
5. Social learning คือ การเรียนรู้กิจกรรมทางสังคม เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจบริบทของสังคมไทย
ความเข้าใจบทบาทของการศึกษาในศตวรรษที่ 21
หนังสือ 21st Century Skills : Learning for Life in Our Times ระบุ บทบาทของการศึกษา เปรียบเทียบยุคเกษตรกรรม ยุคอุตสาหกรรม และยุคปัจจุบันที่เรียกว่ายุคความรู้ ไว้ใน 4 บทบาท อันได้แก่
1.) เพื่อการทำงานและเพื่อสังคม
2.) เพื่อฝึกฝนสติปัญญาของตน
3.) เพื่อทำหน้าที่พลเมือง
4.) เพื่อสืบทอดจารีตและคุณค่า
ทักษะครูเพื่อศิษย์ไทยในศตวรรษที่ 21
ครูต้องยึดหลัก “สอนน้อย เรียนมาก” คือในการจัดกิจกรรมทางการเรียนต่างๆ ครูต้องให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ เข้าใจในสิ่งที่ครูสอนมากที่สุดโดยใช้ลักษณะของผู้เรียนเป็นหลัก โดยเน้นครูไม่ต้องสอน แต่ต้องออกแบบการเรียนรู้ และอำนวยความสะดวก (facilitate) ในการเรียนรู้ ให้นักเรียนเรียนรู้จากการเรียนแบบลงมือทำ แล้วการเรียนรู้ก็จะเกิดจากภายในใจและสมองของตนเอง การเรียนรู้แบบนี้เรียกว่า PBL (Project-Based Learning)
ศาสตราใหม่สำหรับครูเพื่อศิษย์
ทักษะของคนในศตวรรษที่ 21 ที่คนทุกคนต้องเรียนรู้ตั้งแต่ชั้นอนุบาลไปจนถึงมหาวิทยาลัย และตลอดชีวิต คือ 3R x 7C
3R ได้แก่ Reading (อ่านออก), (W)Riting (เขียนได้) และ (A)Rithmetics (คิดเลขเป็น)
7C ได้แก่
Critical thinking & problem solving (ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และทักษะในการแก้ปัญหา)
Creativity & innovation (ทักษะด้านการสร้างสรรค์ และนวัตกรรม)
Cross-cultural understanding (ทักษะด้านความเข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์)
Collaboration, teamwork & leadership (ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ)
Communications, information & media literacy (ทักษะด้านการสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ)Computing & ICT literacy (ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร)
Career & learning skills (ทักษะอาชีพ และทักษะการเรียนรู้)
พัฒนาสมอง 5 ด้าน
1. สมองด้านวิชาและวินัย (disciplined mind) คือ มีความรู้และทักษะในวิชาในระดับที่เรียกว่าเชี่ยวชาญ (master) และสามารถพัฒนาตนเองในการเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา
2. สมองด้านสังเคราะห์ (synthesizing mind) คือ ความสามารถในการรวบรวมสารสนเทศและความรู้ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง นำมากลั่นกรองคัดเลือกเอามาเฉพาะส่วนที่สำคัญ และจัดระบบนำเสนอใหม่อย่างมีความหมาย
3. สมองด้านสร้างสรรค์ (creating mind) คือ การคิดนอกกรอบ สามารถสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆแปลกแหวกแนวตามจินตนาการไป
4. สมองด้านเคารพให้เกียรติ (respectful mind) คือ การให้เกียรติ เคารพผู้อื่น เพราะคนเราต้องพบปะผู้คนมากมาย จึงต้องเป็นบุคคลที่มีมารยาท
5. สมองด้านจริยธรรม (ethical mind) คือ การสร้างนิสัยที่ดีให้แก่นักเรียนเพื่อการดำเนินชีวิตที่ดี
อ้างอิงโดย

